گفتاردرمانی

speech therapy

مشکلات همراه با شکاف کام

یکی از اولین مشکلات این کودکان، مشکلات تغذیه ای است که نیاز به گرفتن مشاورات تغذیه ای را از بدو تولد برای این کودکان ضروری می سازد.

یکی دیگر از مشکلات این کودکان، مشکلات شنوایی است . احتمالا بدون اغراق، گفته شلتون و همکارانش صحت دارد که هر شخص مبتلا به شکاف کام، زندگی اش را با عفونت گوش میانی شروع می کند و این موضوع مشخص می کند که چرا ارزیابی  شنوایی نوزادان برای متخصصین در این زمینه ضروری است.

این بچه ها احتمالا مشکلات دندانی نیز دارند که نیاز به متخصصین ارتودنسی و پروتز را ضروری می سازد.

این کودکن ممکنست مشکلات  روانشناختی و اجتماعی مثل کمبود اعتماد به نفس و مشکل در دوست یابی هم داشته باشند که نیازمند مشاوره است.

مشکلات زبانی و مشکلات گفتاری هم یکی از مشکلات اساسی این بچه هاست که متخصص گفتاردرمانی می تواند در این زمینه به این کودکان کمک کند.

+ نوشته شده در  Wed 19 Aug 2009ساعت 5:2 PM  توسط   | 

علت های ایجاد شکاف کام

-  تحقیقات نشان داده اند که ژنتیک حدود 20 تا 30 درصد در ایجاد شکاف لب و کام  نقش دارد. یعنی اگر پدر یا مادری مبتلا به این اختلال باشند و یا خانوده ای دارای یک فرزند مبتلا باشند، احتمال تولد فرزند دیگری که مبتلا به این اختلال باشد بیشتر است.

-  بعضی عوامل در دوران جنینی نیز می توانند در ایجاد شکاف لب و کام موثر باشند که عبارتند از : کمبود های تغذیه ای، کمبود اکسیژن، کمبود ویتامین هایی مثل ویتامین A و B6 و مصرف نکردن اسید فولیک، مصرف داروهایی مثل کورتون،استامینوفن،  آنتی بیوتیک ها ، داروهای ضد افسردگی و ....

-  مصرف سیگار و یا الکل هم توسط مادر می تواند باعث  تولد نوزاد مبتلا به این اختلال شود.

-  بالا بودن سن هر دو والد نیز هنگام بارداری با میزان بروز شکاف لب و کام ارتباط دارد.

عدم وجود دانش کافی در مورد علت این عارضه، شیوه های پیشگیری را ناممکن می سازد. تنها پیشنهاد در این زمینه، انجام مراقبت های زمان بارداری می باشد.

+ نوشته شده در  Wed 19 Aug 2009ساعت 5:0 PM  توسط   | 

توصیه هایی از زبان مادر یک کودک مبتلا به شکاف کام

مانند شما،من مادریک کودک مبتلا به شکاف کام ولب هستم. من می خواهم بخشی از احساساتی که تجربه کرده ام رادر اختیار شما قرار دهم. نزدیک به یک سال برای تولد یک کودک برنامه ریزی می کردم . بعد مواجه شدم با این واقعیت که کودکم دارای شکاف کام است و این موضوع برایم لذت بخش نبود. با گذشت زمان من بیمارستان را ترک کردم وپیام های امیدوار کننده ای از دوستان واقوام دریافت کردم .آنها اغلب می گفتند که:" نگران نباشم وتکنیک های جراحی، امروز خیلی پیشرفت کرده است." من از همدردی آنها تشکرمی کردم ولی چگونه توقع دارند نگران نباشم درحالی که نمی دانم آینده کودکم چگونه است. من احساس می کنم که هیچ کس من را درک نمی کند. شاید شما هم مثل من گاهی اوقات از حرفه ی پزشکی ناراضی باشید. عقیده ها متفاوت است . اما به زودی متوجه می شویم که تصمیم گیرنده درمورد آینده کودکانمان خودمان هستیم. این موضوع امیدوار کننده است که بدانیم مردان وزنانی وجوددارند که زندگی شان را برای کمک به کودکان مبتلا به شكاف كام و لب صرف كرده اند.  البته به یاد داشته باشید همانطور که هر کودکی متفاوت است، هر شکافی نیز متفاوت است. پزشک شما ممکن است یک دوره ی زمانی را برای جراحی ها پیشنهاد کند که متفاوت باشد از آنچه دیگروالدین درباره ی جراحی شکاف کودکشان به شما گفته اند.

 شاید دوست نداشته باشید که کسی پیش شما وفرزندان شما بیاید. پذیرفتن حقیقت در ابتدا سخت است ودوست داریم آن را مخفی کنیم. شکاف لب یا کام چیزی نیست که به خاطر آن شرمنده باشیم، ما نمی توانسته ایم از آن جلوگیری کنیم. پزشک در بسیاری از موارد حتی علت آن را نمی تواند به ما بگوید . سعی کنید کسی را سرزنش نکنید. ما شاید درباره ی اینکه چگونه می توانیم برای دیگرافراد این قضیه را توضیح دهیم و آنها چه فکری می کنند نگران باشیم. شما باید بدانید کودکتان دربیشترجنبه ها طبیعی است. شما اگر به یاد داشته باشید که در درجه اول یک نوزاد دارید و در درجه دوم او شکاف دارد، رفتار شما با کودک بهتر می شود نسبت به اینکه شما فقط روی شکاف او تمرکز کنید. هر چند مراقبت های ویژه برای کودک شما مورد نیاز است، ولی باید نگرش شما به او مانند یک کودک طبیعی باشد.

بچه ها قبل از اینکه متوجه گفته های شما بشوند متوجه احساسات شمامی شوند. اگر شما برای کودکتان متأسف باشید، کودک شما نیز برای خودش متأسف می شود. اما اگر شما تفاوت های کودکتان را نادیده بگیرید. کودک شما نیز دچار مشکلاتی در رابطه با خودش نمی شود. فقط به یاد داشته باشید که شما تنها نیستید واولین و آخرین فردی نیستید که با این مشکل مواجه می شوید. خیلی از والدین با این مشکل مواجه می شوند.

+ نوشته شده در  Wed 19 Aug 2009ساعت 4:55 PM  توسط   | 

دست نوشته های دو کودک مبتلا به شکاف کام

سارا 10 سال دارد، او با شكاف كام و لب متولد شده است. او درباره خود چنين مي گويد:

من با شکاف کام ولب متولد شده ام. در حالی که خدا سلامتی فیزیکی را از من گرفته است، به من چیزهایی داده است که شاید به هیچ کس دیگر نداده باشد. به من قدرت مواجه شدن با هم سن و سالانم را داده است بدون دور شدن از آنها، و یک قدرت درونی به من داده است برای جراحی های زیادی که نیاز دارم. همچنین خدا به من حافظه ی خوبی داده است، چون او می دانست من تعدادی از کلاسهایم را برای انجام جراحی های مختلف از دست می دهم.

آیا تابه حال مسخره شدن ، خندیدن ، با نام بد صدا شدن و...را توسط دیگران تجربه کرده اید؟من تجربه کرده ام.

 

والدینم همیشه به من می گویند با دیگران به گونه ای رفتار کن که دوست داری با تو رفتار کنند. به عبارت دیگر من دوست ندارم مسخره شوم، بنابراین دیگران را مسخره نمی کنم . برای من این به اهمیت احترام گذاشتن، دوست داشتن و توجه کردن برمی گردد.من مسخره شدم و با نام های متفاوتی نامیده شدم. والدینم در زمان های سخت به من کمک کرده اند، ولی آنها نمی توانند هر لحظه و هر ساعت کنار ما باشند، تعدادی کمی از دوستانم که الان دوستان خوبی برای من هستند، من را

به عنوان یک شخص سالم می بینند. آنها من را پذیرفته اند. بچه ها حق ندارند وقتی شخصی متفاوت است، او را مسخره کنند.

سعيد نيز كه با شكاف لب و كام كاملِ يك طرفه متولد شده است،درباره خود چنين مي گويد:

 من در دوران نوزادی یک جراحی اصلاحی انجام دادم، سپس در دو سالگی ، نه سالگی و پانزده سالگی. من احساس می کنم که خیلی خوش شانس هستم، زیرا در خانواده ای متولد شدم که درباره شرایط من خیلی اطلاعات دارند. من یک دوره دانشگاهی موفق داشتم و الان یک دندانپزشک هستم. در ورزش نیز فعال بودم و در دبیرستان و دانشگاه کاپیتان یک تیم ورزشی بودم. من به یاد دارم که در شروع مدرسه احساس خجالت و کمرویی داشتم و می دانم که مقداری از آنها به مشکل شکاف من مربوط بود. از طرف دیگر مشکل بزرگ من باد کردن بادکنک یا فوت کردن حباب ها و خوردن آب بود، چون هنگامی که آب می خوردم از بینی من خارج می شد. این مشکلات برای باد کردن و فوت کردن ، وخارج شدن مایعات از بینی در جراحی بعدی من اصلاح شد.

من هرگز نمی دانستم که یک فرد مبتلا به شکاف کام یا لب می تواند فرد ناتوانی باشد تا اینکه در آخرین سال تحصیل در رشته دندانپزشکی وقتی دندانهای کودکی با شکاف کام را اصلاح کردم، متوجه شدم که یک فرد مبتلا به شکاف کام می تواند قطعاً ناتوان باشد اگر درمان راترک کند. هر چند مشکلات مربوط به شکاف کام زیاد است ولی با تکنیک های جراحی امروز می تواند به حداقل برسد.

 
من نمی گویم که از شکاف خود هیچ رنجی نبرده ام ولی نگرش خوب خانواده ام به شرایط من در دوره بهبودی، باعث شد که من زندگی خوب و مؤثری داشته باشم.  

+ نوشته شده در  Wed 19 Aug 2009ساعت 4:36 PM  توسط   | 

مشاوراتی برای نوجوانان مبتلا به شکاف لب و کام

نوجوانی یک سن حساس برای تمام کودکان است . کودکانی با درمان جسمی عالی که اشکالات فیزیکی یا اشکالات مربوط  به شکاف در گفتارشان ندارند ،ممکن است هنوز با نارساییهای روانی- اجتماعی خود کنار نیامده باشند . این نوجوانان هنوز هم میتوانند از مشاوراتی که توسط آسیب شناس گفتار و زبان یا روانپزشک یا روانشناس ارائه میشوند ، سود ببرند . اگر ارجاع لازم شد ، آسیب شناس گفتار وزبان به عنوان مشاور ، حمایت لازم را فراهم خواهد کرد.

نوجوانان وجوانانی که مراقبت های محدود بدو تولد و مشکلات متعددی مثل بیماریهای گوش ، ظاهر نامناسب ، مشکلات دندانی ، اختلالات گفتاری و مشکلات متعددی مثل بیماری های گوش  و مشکلات روانی – اجتماعی را تجربه کرده اند ، به ترکیبی از مراقبهای جسمی و روانی نیاز دارند .

بالغینی که از هنگام تولد تا سالهای نوجوانی موفق به دریافت کمک نشده اند ، به ندرت هنگام بزرگتر شدن ، درخواست کمک میکنند . به نظر میرسد آنها در مسائل و مشکلات خاص مربوط به شکاف مثل بیماریهای گوش ، مشکلات دندانی ، سینوزیت ، گفتار ، نیاز به مشاورات ژنتیکی ، سوال در مورد اعمال جراحی اصلاحی و عدم موفقیت در مسیر زندگی ، کمتر درخواست کمک مینمایند . به هر حال غیر معمول نیست اگر چنین نگرانی هایی در زندگی به صورت بعضی نیازهای فیزیکی جلوه یابند . در زیر به یک سری از متداول ترین سوالات که ممکن است برای نوجوان مبتلا به شکاف لب کام پیش بیاید پاسخ داده شده است .

چه درمانهایی برای بزرگسالان مبتلا به شکاف لب و کام وجود دارد ؟

درمانهایی که برای بچه ها و نوزادان مبتلا به شکاف لب و کام انجام میشوند ، برای بزرگسالان هم قابل استفاده میباشد . بیمار باید همیشه تحت نظر تیم درمانی باشد تا اگر برای هر نوع درمانی آمادگی داشت ، برایش صورت بگیرد . امروزه روکردهای جدیدی برای سازماندهی درمان این افراد نسبت به گذشته در دسترس هستند . در نهایت بزرگسالان ممکن است به منظور تعیین اینکه آیا فرزندشان مبتلا به شکاف هست یا نه مشاورات ژنتیک را با مراجعه به مراکز مربوطه انجام میشود .

  چگونه درمانهای مورد نیاز تعیین میشود ؟

ارزیابی هایی که توسط تیم شکاف کام صورت می گیرد اطلاعاتی را برای بزرگسالان مبتلا به شکاف لب و کام در ارتباط با مشکلاتشان فراهم میکنند . یک تیم شکاف کام شامل گروهی از متخصصین گوش و حلق و بینی ، دندانپزشک ، گفتار درمانگر ، مددکار اجتماعی ، روانشناس ، متخصص بیهوشی ، ارتودنتیست ، متخصص اطفال میباشد .

 

چه نگرانیهایی در ارتباط با بزرگسالان مبتلا به شکاف لب و کام وجود دارد ؟

بزرگسالان از جمله نوجوانان مبتلا به شکاف لب و کام بیشتر در رابطه با وضعیت ظاهری لب و بینی ، توانایی صحبت کردن ، کیفیت شنوایی آنها و ظاهر و عملکرد دندان هایشان نگرانیهایی دارند . تمایل به دانستن علت و ماهیت مشکل مادرزادی و سوال درباره احتمال داشتن فرزندانی مشابه خود ، باعث نگرانی و اضطراب این افراد میشود . تصمیم گیری و برنامه ریزی برای تحصیل در دبیرستان و در نظر گرفتن سایر نکات ، مواردی هستند که نیاز به مشاوره دارند .

چه اقداماتی برای ظاهر لب و بینی صورت میگیرد ؟

اگر چه اسکار ترمیم شده شکاف ، دائمی می باشد ، اما ممکن است کیفیت آن اسکار بهبود پیدا کند . همچنین جراحی میتواند شکل لب ، بد فرمی و انسداد تنفس بینی را اصلاح کند در رابطه با تغییرات ظاهر لب و بینی اگر سوالی داشتید میتوانید از جراح بپرسید تا تعیین کند که چه عملی امکان پذیر است و چه جراحی نیاز است که در این دوره بدون ناراحتی و صرف هزینه اضافی انجام شود .   

 

آيا براي بزرگسالان مبتلا به شكاف لب و كام امكان بهبودي در گفتار ميباشد ؟

 بچه ها به دنبال درمان شكافشان می توانند دررابطه با مشكلات گفتاري مربوط به شكافشان، به تغییرات چشمگیری  دست پيدا كنند . گفتار درمانگر، گفتار را ارزيابي ميكند و به فرد گفته ميشود كه به جلسات گفتاردرماني نيازمند هست يا نه ؟ بزرگسالان مبتلا به شكاف ممكن است مشكلات شنوايي داشته باشند . افت شنوايي ممكن است وضوح گفتار را كاهش دهد و اغلب مشكلات ارتباطي بيشتري ايجاد كند . بزرگسالان بايد به طور مداوم وضعيت شنوايي و گوشهايشان را توسط متخصص گوش و حلق و بيني و يك شنوايي شناس  چك كنند .

 

چه درمانهایی برای بزرگسالان با ناهنجاری فکی – دندانی در ارتباط با شکاف

وجود دارد ؟

 بزرگسالان مبتلا به شكاف لب و كام ممكن است كج شدگي يا از دست دادگي دنداني داشته باشند. فكها براي برخورد با يكديگر در جويدن ، گفتار و زيبايي دخيل هستند . جراح ميتواند شكل فكها را براي اينكه روي يكديگر بيايند باز سازي كند . ارتودنتيست ، پرستودنتيست ، و جراح پلاستيك براي اينكه بهترين طرح درماني براي فرد بيمار تعيين كنند بايد با يكديگر كار كنند .

+ نوشته شده در  Wed 19 Aug 2009ساعت 4:12 PM  توسط   | 

اتیسم

اتيسم چيست ؟

اتيسم نوعي اختلال رشدي است که با رفتارهاي ارتباطي و کلامي غيرطبيعي مشخص مي شود . علائم اين اختلال در سه سال اول زندگي بروز مي کند . علت اصلي اختلال ناشناخته است و در پسران شايعتر از دختران است .

وضعيت اقتصادي ، اجتماعي ، سبک زندگي و تحصيلات والدين نقشي در بروز اتيسم ندارد . اين اختلال بر رشد طبيعي مغز در حيطه تعاملات اجتماعي و مهارتهاي ارتباطي تأثير مي گذارد . کودکان و بزرگسالان مبتلا به اتيسم در ارتباط کلامي و غيرکلامي ، تعاملات اجتماعي و فعاليتهاي مربوط به بازي مشکل دارند . اين اختلال ارتباط با ديگران و دنياي خارج را براي آنان دشوار مي سازد . در بعضي موارد رفتارهاي خودآزارانه و پرخاشگري وجود دارد . در اين افراد حرکات تکراري ( دست زدن ، پريدن ) و يا مقاومت در مقابل تغيير ديده مي شود و ممکن است در حواس بينائي ، شنوائي ، لامسه ، بويايي و چشايي نيز حساسيتهاي غيرمعمول نشان دهند . هسته مرکزي مشکل در اتيسم ، اختلال در ارتباط است .

پنجاه درصد کودکان اتيستيک قادر نيستند از زبان خود به عنوان وسيله اصلي برقراري ارتباط با سايرين استفاده نمايند . عدم بکاربردن ضمير « من » از ويژگيهاي کلامي اين کودکان است . از مسايل ديگر تکلمي تکرار کلمات و جملات اطرافيان است .

انواع اختلالات نافد رشد چيست ؟

چندين اختلال در زيرگروه اختلالات نافذ رشد وجود دارد . در اختلالات نافذ رشد آسيب شديد در چندين حوزه رشدي وجود دارد . افراديکه در طبقه بندي اختلالات  نافذ رشد قرار مي گيرند در برقراري ارتباط اجتماعي دچار مشکل هستند ولي شدت آن متفاوت است . نکات عمده اي که تفاوت ميان اختلالات را بيان مي کنند در زير مطرح شده است :

اختلال اتيستيک : ارتباط ، تعامل اجتماعي و بازي تخيلي بطور مشخص آسيب ديده است . علائق ، فعاليتها و رفتارهاي تکراري ديده مي شود . اختلال در سه سال اول زندگي شروع مي شود .

اختلال آسپرگر : با آسيب در تعاملات اجتماعي و وجود فعاليتها و علائق محدود  مشخص مي گردد . تآخير در شروع تکلم وجود دارد ولي در حقيقت مبتلايان مشکلات تکلمي کمتري دارند . هوش معمولاً طبيعي و يا بالاتر از طبيعي است .

اختلال رت : سيرپيشرونده اي دارد که فقط در دختران ديده مي شود . در ابتدا مراحل رشد طبيعي است است ولي بعد مهارتهاي به دست آمده قبلي و توانايي استفاده هدفدار از دستها را از دست مي دهند و بجاي آن حرکات تکرار شونده دست ايجاد ميشود که بين سنين يک تا چهار سالگي شروع مي شود .

اختلال فروپاشنده دوران کودکي : رشد حداقل در دو سال اول زندگي طبيعي است . از دست دادن جدي مهارتهايي که قبلاً داشته است مشاهده ميشود .

اختلال نافذ رشد غيراختصاصي : به تنهايي علائم مشخص هيچيک از اختلالات بالا را نداشته و نمي توان آن را جزو يکي از طبقه بنديهاي فوق الذکر جاي داد .

 

* علت اتيسم چيست ؟

اتيسم يک ناتواني طولاني مدت است که منجر به اختلال عملکرد عصبي - رواني در فرد مي شود . گر چه اتيسم عارضه نادري است اما شيوع اتيسم حتي تا ۲۰ مورد در هر ۱۰۰۰۰ تولد زنده مي رسد . اگر چه علت اصلي کاملاً شناخته شده نمي باشد اما در سالهاي اخير تحقيقات و مطالعات زيادي در اين زمينه صورت گرفته است . تحقيقات تأکيد زيادي بر منشاء زيست شناختي و عصب شناختي در مغز دارد . در بسياري از خانواده ها سابقه اتيسم و يا اختلالات مربوط به ان وجود داشته است که مسائل مربوط به ژنتيک و ايمن شناسي در بحث سبب شناسي مطرح مي گردد . تابحال ژن خاصي که مربوط به اتيسم باشد شناخته نشده است و پژوهشگران در مورد........


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  Mon 17 Aug 2009ساعت 10:46 PM  توسط   | 

لکنت زبان در صورت عدم درمان پيشرفته‌تر می‌شود

 

در مشکل لکنت زبان فرد می‌داند چه مي‌خواهد بگويد اما به دليل برخی از علائم مانند قطع، تکرار و کشش که مانع از بيان سليس و روان مي‌شوند ...

یک كارشناس ارشد گفتاردرمانی گفت: لکنت زبان اختلالی درون رشدی است که در صورت عدم درمان پیچیده‌تر و حادتر می‌شود و درمان آن به همكاری همه جانبه اطرافیان فرد احتیاج دارد.
محمدرحیم
شاه بداغی، عضو هیات علمی‌دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشكی تهران در گفت‌وگو با خبرنگار بهداشت و درمان ایسنا علوم پزشکی تهران با ذکر این مطلب که تعاریف مختلفی در مورد لکنت وجود دارد، ادامه داد: وجه مشترک همه تعاریف این است كه فرد می‌داند چه می‌خواهد بگوید اما به دلیل برخی از علائم مانند قطع، تکرار و کشش که مانع از بیان سلیس و روان می‌شوند قادر به صحیح سخن گفتن نیست.
وی با ذکر
این که هر قطع، کشش و تکرار در گفتار را نمی‌توان لکنت دانست در توضیح ویژگی‌ها و علائم لکنت گفت: لکنت ویژگی‌های خاص گفتار خود را دارد اعم از تکرار قسمتی از یک کلمه به مانند تکرار «من من من»، کشش صدا یا هجایی در گفتار مانند «مممن»، میان اندازی که در گفتار روان اتفاق نمی‌افتد و تکرار مداوم کلمه مانند «مثلاً من» در میان صحبت‌ها یا ادای صدای«اِاِاِ»، این ویژگی‌ها گفتار روان را دچار دستخوش و تغییرات می‌کنند که سبب ناروانی گفتار در فرد می‌شود.
شاه بداغی در
توضیح ویژگی‌های لکنت افزود:........


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  Wed 12 Aug 2009ساعت 11:14 PM  توسط   | 

تکلم

عقاید ، افکار ، احساسات که از طریق زبان بیان می شود . برقراری ارتباط از راه استفاده از واژه ها و زبان .

 

الف ) اختلال تکلم

1. فشار تکلم : تکلمی سریع که حجم آن زیاد و قطع آن مشکل است .

2. پرگویی (volubility or logorrhea) : تکلم منطقی ، منسجم و پر حجم .

3. فقر کلام : محدودیت در حجم صحبت ؛ پاسخ ها ممکن است یک سیلابی باشد .

4. تکلم ناخود انگیز (nonspontaneous speech) : پاسخ های کلامی فقط در مقابل پرسش یا خطاب مستقیم ابراز می شود ؛ فقدان شروع خود به خودی صحبت .

5. فقر محتوای کلام : تکلمی که حجم آن کافی اما به علت ابهام ، پوچی یا عبارات قالبی اطلاعاتی به شنونده منتقل نمی کند .

6. آهنگ پریشی (dysprosody) : فقدان آهنگ طبیعی کلام ( که پروسودی نامیده می شود ) .

7. گفتار پریشی (dysarthria) : اشکال در ادای کلمات ، نه در پیدا کردن کلمات یا دستور زبان .

8. صحبت با صدای بسیار بلند یا بسیار آهسته : ناتوانی در تنظیم بلندی کلام . ممکن است بازتاب حالات بیمارگونه از روانپریشی (سایکوز) تا افسردگی و کری باشد .

9. لکنت زبان (stuttering) : تکرار مکرر یا کشیدن یک صوت یا سیلاب که موجب اختلال شدید در فصاحت تکلم می شود .

10. بریده گویی (clutterng) : تکلم غیر ارادی و ناموزون به صورت ادای سریع و انفجاری کلمات .

11. اکولالیا (aculalia) : تکلم نا مفهوم همراه با اختلال بارز فهم .

12. کند گویی (bradylalia) : تکلمی که به طور غیر طبیعی کند است .

13. دیسفونی : اشکال در صحبت کردن یا درد هنگام تکلم .

 

ب ) اختلال زبانپریشی (آفازیک)  

1. زبانپریشی حرکتی (motor aphasia) : اختلال تکلم به علت اختلال شناختی که در آن قدرت فهم دست نخورده می ماند ، اما توانایی صحبت کردن به میزان زیادی از بین می رود (زبان پریشی بروکا ، غیر سلیس  nonfluent یا بیانی expressive نیز گفته می شود ) .

2. زبان پریشی حسی (sensory) : از دست رفتن توانایی درک معانی لغات به علل عضوی ؛ تکلم سلیس و خودانگیز اما نا مربوط و نامفهوم است (زبانپریشی ورنیکه ، سلیس fluent و دریافتی receptive نیز نامیده می شود )

3. زبانپریشی اسمی (nominal) : اشکال در پیدا کردن نام درست یک شیء ( نامپریشی anomia و زبانپریشی نسیانی amnestic aphasia نیز نامیده می شود ) .

4 . زبانپریشی نحوی (syntactical aphasia) : ناتوانی برای تنظیم توالی مناسب کلمات .

5. زبانپریشی نامفهوم (jargon aphasia) : کلمات ادا شده کاملا ساخته و پرداخته خود بیمار هستند (نئولوژیک هستند ) ؛ کلمات بی معنی با زیر و بم متفاوت و لحن متغیر تکرار می شود .

6. زبانپریشی سرتاسری (global) : ترکیبی از زبانپریشی غیر سلیس بارز و زبانپریشی سلیس شدید .

7. ناگویی (alogia) : ناتوانی برای صحبت کردن به دلیل نقص عقلی یا دوره ای از زوال عقل (دمانس) .

8. هرزه گویی (copropregia) : استفاده غیر ارادی از زبان زشت و زننده ؛ در اختلال توره و برخی موارد اسکیزوفرنی دیده می شود .

                                                                                    سمیرا طالشی  گفتار درمان

+ نوشته شده در  Tue 11 Aug 2009ساعت 11:15 PM  توسط   | 

برنامه درسي رشته كارشناسي پيوسته گفتاردرماني

مشخصات دوره برنامه آموزشي دوره

كارشناسي پيوسته رشته گفتار درماني


 

طول دوره و ساختار آن:

طول دوره براساس آيين نامه ي آموزشي دوره كارداني و كارشناسي ناپيوسته و كارشناسي پيوسته و دکترا مصوب شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشكي كشور مي باشد.

 

مجموع دروس اين دوره 130 واحد به شرح زير است:

 

دروس عمومي                                                    22 واحد

دروس اختصاصي اجباري (core) 78 واحد

دروس كارآموزي در عرصه                                 24 واحد

دروس اختصاصي اختياري (non core) 6 واحد

جمع                                                                 130 واحد


الف) جدول دروس عمومي دوره كارشناسي پيوسته رشته گفتار درماني:........


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  Sun 9 Aug 2009ساعت 11:39 AM  توسط   | 

روشهای درمان لکنت زبان

آيا لكنت زبان درمان پذير است؟ براي درمان آن چه راهي وجود دارد؟
بله لكنت زبان درمان پذير است و روشهاي مؤثري براي درمان وجود دارد كه مهمترين آنها گفتاردرماني است و توسط كارشناسان اين رشته انجام مي شود. با اين حال آنچه در درمان لكنت زبان اهميت دارد اين است كه والدين بدانند (يا اطرافيان بيمار و خود فرد مبتلا) كه درمانهاي لكنت زبان معمولاً طولاني است و براي تمام سنين (كودكان، نوجوانان و بزرگسالان) كاربرد دارد، به شرط آنكه بپذيريم لكنت زبان هم مثل بسياري اختلالات ديگر درمان سريع و معجزه آسايي ندارد. بد نيست بدانيد كه "چرچيل" نخست وزير موفق انگليس و سياستمدار معروف جهاني و بسياري از اشخاص معروف و موفق ديگر دچار لكنت بوده اند و خللي در زندگيشان ايجاد نشده، بنابراين والدين در صورت لكنت زبان كودكشان نبايد نگران باشند كه شايد باعث عدم موفقيت وي در تحصيل و زندگي گردد.

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  Mon 3 Aug 2009ساعت 10:41 PM  توسط   | 

لکنت زبان چیست؟

لکنت زبان نوعی اختلال گفتار است که مشکلاتی را در برقراری ارتباط با سرعت مناسب و به طور پیوسته و روان ایجاد می نماید. در واقع لکنت عبارت است از تکرار، کشش و یا قفل شدن غیر ارادی کلمه یا بخشی از کلمه که فرد قصد بیان آن را دارد. در اینجامعمولا همراه با تلاش برای بیان درست کلمات، تغییراتی نیز در سر گردن به شکل پلک زدن، شکلک در آوردن، لرزش فک، لبها و یا کج کردن سر دیده می شود.
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  Mon 3 Aug 2009ساعت 10:22 PM  توسط   | 

چه کسانی به مشاوره با گفتار درمان ها نیازمندند؟

گفتاردرمانی یا آسیب‌شناسی گفتار و زبان یکی از رشته‌های توانبخشی است که به تشخیص، ارزیابی و درمان و مشاوره‌ کلیه افراد مبتلا به اختلالات گفتار و زبان می‌پردازد.

       افرادی که به مشاوره با گفتار درمان‌ها می‌پردازد، عبارتند از:....


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  Sat 1 Aug 2009ساعت 5:17 PM  توسط   | 

آفازی aphasia

آفازی :

آفازی اختلال تکلم و از دست دادن آن بعد از به دست آوردن آن  است بیمار آفازیک کلام خود را بطور نادرست ادا کرده و با کلام دیگران را کاملا درک نمیکند . از طرف دیگر دیس آرتیک در هجای الفاظ و لغات دچار اشکال است لیکن از نظر دستوری و انتخاب لغات و واژه های مناسب ایرادی ندارد .

آفازی را باید  بتوان از نظر بالینی تشخیص داد چرا که وجود آن معرف وجود ضایعه در کورتکس یا بلافاصله زیر کورتکس و زیر نیمکره چپ است .


 در این زمینه دو استثنا ء وجود دارد :.....


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  Thu 30 Jul 2009ساعت 12:30 PM  توسط   | 

تعریفی از رشته گفتار درمانی

گفتار درماني  
كارشناسان رشته گفتار درماني به ياري افرادی مي‌آيند که مي‌خواهند حرف بزند. مي‌خواهند وقتي شاد یا غمگين هستند احساست خود  را به آرامي و بدون دغدغه با ديگران در ميان بگذارن د، اما نمي‌توانند. در واقع هدف اين رشته بررسي ، تشخيص ، ارزيابي و درمان اختلالات گفتار و زبان است.

تعریف گفتار درمانی :

علمی است که به ارزیابی، تشخیص و درمان انواع اختلالات گفتاری می پردازد. اختلالات گفتاری شایع شامل لکنت، اختلالات تولید(اختلال در تلفظ صداها)، اختلالات صوتی، تأخیر در رشد گفتار و زبان، اختلالات گفتاری ناشی از فلج مغزی ، کم شنوایی،سکته های مغزی و …. می باشد.

گفتاردرماني يكي از رشته هاي علوم پزشكي در شاخه توان بخشي است كه به مطالعه ي جنبه هاي مختلف گفتار و زبان و تشخيص و درمان اختلالات مربوط بدان مي پردازد. گفتاردرماني به عنوان تركيبي....


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  Thu 30 Jul 2009ساعت 12:17 PM  توسط   | 

+ نوشته شده در  Thu 30 Jul 2009ساعت 12:14 PM  توسط   | 

آشنايي با رشته گفتاردرماني

گفتاردرماني يكي از مجموعه هاي پيراپزشكي واز رشته هاي توانبخشي است .رشته گفتاردرماني به بررسی اختلالات گفتاري مي پردازد . يعني درابتدا درمانگر نوع اختلال رابا توجه به علائم و تستهاي مختلفي كه انجام مي دهد تشخيص داده وبا توجه به شدت ونوع اختلال، برنامه درماني راطرح ریزی می نماید

 




انواع اختلالات گفتارزبان

انواع اختلالات گفتاروزبان عبارتند از:

1-تاخير درگفتاروزبان 2- اختلالات رواني گفتار3- اختلالات صوت 4- اختلالات زباني 5- اختلالات تشديدي 6- اختلالات توليدي

 




1-تاخير در گفتاروزبان delayed speech and language

افرادي داراي اين مشكل هستند كه به دلايل مختلف ازقبيل ناشنوايي- عقب ماندگي ذهني – فلج مغزي ديرتر از حد طبيعي شروع به صحبت مي كنند و گفتاروزبانشان درحدسنشان نمي باشد



2-اختلالات رواني گفتارfluency disorder

افراداي كه لكنت زبان وپريده گويي دارند جزءاين گروه هستند

 لكنت زبان(
stuttering ) زماني اتفاقي مي افتد كه درروند طبيعي گفتاروقفه هاي غير طبيعي وناگهاني بواسطه تكرار صداها هجا ها كشيده گويي :طولاني ادا كردن صدا ها – كلمات وهجا ميا نپراني :گير:قفل ورفتارها ي وابسته ايجاد مي شود.
 بريده گويي (
cluttering
) :زماني اتفاق مي افتد كه ميزان تكلم دچاراشكال شود و گفتارفرد بيش از حد سريع باشد وفرد در گفتاراز گفتن برخي از اصطلاحات صرفنظركند



3-اختلالات صوتيvoice disorder


زماني اختلال صوتي وجود دارد كه كيفيت ؛زيروبمي ؛ بلندي و انعطاف پذيري صوت فردي متفاوت ازصوت افراد؛ جنس؛ سن؛ گروه وفرهنگ مشابه وي باشد . وجود ياعدم وجوداختلال صوت وميزان آن نسبت به قضاوت شنونده متفاوت است.بنابراين كودكان ؛ والدين ؛ بزرگسالان و آسيب شناسان گفتار و زبان اختلال يا عدم اختلال را بر طبق نيازها و زمينه خود تعيين مي كنند .

اختلالات صوتي را ميتوان به صور گوناگون طبقه بندي كرد. برخي براساس سبب شناسي؛ برخي براساس ادراكي وتعدادی دیگر براساس جنبش شناسي تقسيم مي كنند.

 در طبقه بندي براساس سبب شناسي؛ اختلالات صوتي را ميتوان به دو دسته 1- عضوي: كه شامل بد آوايي و بي آوايي بدليل ضايعات بافتي يا بيماريهاي عصبي شناخت. 2- روانزاد: كه شامل صوت ناهنجار در اثر سايكو نوروز ؛ اختلالات شخصيتي يا الگوي هاي نادرست تقسيم كرد .

 در طبقه بندي براساس ديدگاه ادراكي اختلال دريك يا تعدادي از مؤلفه ها ي صوت شامل زيروبمي بلندي وكيفيت وجوددارد.

 درطبقه بندي جنبش شناسي به دوبخش عمده پركاري وکم کاری صوتي تقسيم مي شود علائم اختلالات صوت شامل مواردزيراست

1-گرفتگي صوت 2- نفس آلودگي صدا 3- خستگي صوتي 4- كاهش دامنه آواسازي

5- بي صدا 6- قطع زيروبمي ياصدای زيرنامناسب 7- آواسازي توام باتلاش وكوشش 8 - لرزش



4-اختلالات زبانيlanguage disorder

ازجمله اختلالات زباني آفازي است .آفازي درسه فراينددرك زبان فرمول بندي زبان و يا هر دواختلال بوجود مي آيد.

آفازي دراثر آسيب به مناطق مختلف مغزي درنيمكره چپ به علل مختلف مانند تصادف سكته مغزي تروما وغیره بوجود مي آيد آفازي براساس منطقه اي كه آسيب ديده تقسيم بندي شده است وشامل انواع زيراست

1- آفازي ورنيكه 2- آفازي بروكا 3- آفازي انتقالي 4- آفازي ترانس كورتيكال حسي5- آفازي گلوبال 6- آفازي ترنس كوتيكال حركتي

وبراساس نوع آفازي ممكن است علائم زير ديده شود. پارافازيا - اختلال تكرار - اختلال درخو ندان ونوشتن – اختلال دردرك وبيان - اختلال درناميدن



5-اختلالات تشديدresonance disorder

تشديد زير مجموعه كيفيت صوت است در اختلالات تشديد دراثر اختلال در عمكرددريچه كامي- حلقي به علل مختلف فرايند تشديد به درستي انجام نمي شود دو به عبارت ديگر توازن خيشومي – دهاني بهم خورده است.انواع اختلالات تشديدعبارتند از1- خيشومي شدگي بيش ازحد : تشديدبیش ازحد هوا درحفره بيني كه ممكن است همراه با خروج هوا ازبيني باشد يا نباشد.دراين حالت ممكن است براي جلوگيري از خروج هوا درپرده هاي بیني حركات انقباضي ديده شود.2- خيشومي کمتراز حد :تشديد صداهاي خيشومي درحفره بيني يا صورت نميگيرد يا بسيار كم است .3- مختلط: به علت اتصال حفره هاي بیني وانسداد درقسمت خلف يا قدام بیني هردوحالت خيشوم شدگي وجوددارد.



6-اختلالات توليدي Articulation disorder

اختلالات توليدي مشخصا ً بيش از هر نوع عارضه گفتاري وقت وتوجه آسيب شناسان گفتار را به خود مشغول ميكند و تقريبا 80 درصد موارد اختلالات گفتاري را تشكيل ميدهد. اينگونه افراد درتوليدو بيان همخوانهاو واكه ها مشكل دارندوبه صورت هاي زير بيان می شوند

1- حذف :يعني يكي ازهم خوانها را حذف ميكنند.(مثلآخ به خط ) 2 - خرابگويي : دراين نوع خطا گوينده به جاي واج هدف يك صدا ي غيرمشخص توليدمی نمايد. 3 - اضافي دراين حالت يك صدا يا هجا ی نابجا را وارد واژه يا هجاي اصلي مينمايد(قوه ري به جاي قوري)4- جانشيني : دراين گونه خطاها گويند يك واج استاندارد به غلط جانشین واج هدف ميكند (مثلا يوزبه جاي روز)

اختلالات توليدي به علتهاي زير ممكن است بوجود آيد

 علل كاركردي: يعني براثر توانيهاي حسي بوجود ميآيد

 علل محيطی

 علل عضوي :مثل عقب ماندگي- ناشنوايي -اختلات عصبي - عضلاني


سیستم موثر یا عمل کننده گفتاری :

 عضو محیطی موثر گفتاری مسئول رسیدگی به مکانیزم های تنفسی - آواسازی - تشدیدی و تولیدی  یا تلفظی است . عضو محیطی مسئول تدارک جریان هوای گفتاری تولید و تغییر تن حنجره ای و ایجاد اصوات اضافی گفتار است فرمول بندی - کیفیت -  ساختار نهایی و روند انتقال گفتار تماما بستگی به صحت عمل سیستم موثر گفتاری دارند . الیاف و مراکز عصبی مربوطه مسئول انتقال فرامین حرکتی مناسب به عضو محیطی به منظور خلق گفتار است که در بخش وابران منتقل کننده گفتاری به شرح آنها پرداختیم . و اینک عضو محیطی عمل کننده گفتاری را مختصرا شرح می دهیم .

1- عمل کننده گفتاری تنفسی :

 این بخش مسئول ایجاد و تنظیم حجم هوای تنفسی و ریتم آن در خلال پروسه گفتار است و شامل قسمتهای زیر است :

الف - گذرگاه یا لوله تشکیل شده از حفرات دهان - بینی - حلق - حنجره - نایژگها و درآخر خانه های  ششی ریتن می باشد.

ب - قالب استخوانی  شامل استخوان بندی سرو صورت - سینوسها - قفسه صدری - کمربند - شانه و لگن است .

ج - عضلات تنفسی متشکل از عضلات دمی و بازدمی و عضلات پوسچرال که در یک وضعیت متناسب حالت آئرودینامیک قفسه صدری را جهت آسان شدن حرکت مجموعه گنبد توراکس در فضا حفظ می نمایند .

الگوی صحیح تنفس :

 الگوی تنفس درست در عمل دم با انقباض عضلات سینه و اتساع عضلات شکم همراه بوده و در عمل بازدم عکس آن می باشد . سیستم تنفسی حداقل دو نوع هوا ایجاد می کند یکی هوای نباتی یا حیاتی دیگری هوای گفتاری است . تنفس نباتی در کودکان زیر شش ماهه بیشتر از راه بینی انجام می شود و یک الگوی دیافراگمی شکمی است سیکل آن سطحی و تواتر آن بالاتر است پس از شش ماهگی الگوی پیچیده تری پیدا می کند سیکل آن عمیق تر شده و تواتر آن آرامتر است در ضمن دیافراگم و قفسه صدری در ایجاد آن دخالت بیشتری دارند . در این تغییر الگوی تنفسی که از حالت نباتی به گفتاری و یا از وضعیت شکمی به سینه ای و همچنین جریان هوا از بینی به جریان آن از دهان و از سطحی و سریعتر به عمقی و کندتر مبدل می شود حتما کنترل و نگهداری عصبی یا مغزی لازم است . بیشتر جوابهای مربوط به فعالیتهای تنفس هنگام گفتار توسط سیستم احشایی - تشکیلات مشبک واقع در ناحیه بصل النخاع صورت می گیرد . به این ترتیب که فعالیتهای دمی مربوط می شود به هسته مشبکی دیو سلول و فعالیت بازدمی به هسته پاروی سلولار سیستم احشایی اختصاص پیدا می کند . در ضمن گفته می شود که در هر مرحله دم در موقع گفتار فرمان حرکتی که برای عضلات دمی بازدمی سیگنالهایی جهت شل شدن دریافت دارند .

 تطابق تنفسی در گفتار :

 یکی از مختصات ویژه دستگاه تنفس این است که در این سیستم بخوبی قادر است تا پروسه گفتار را تحمل نماید . در هنگام تنفس آرام ( نباتی ) مدت زمان دم اندکی کمتر از زمانی است که برای بازدم صرف می شود . ضمنا در زمان استراحت تنفس سطحی کمتر از زمانی است که برای بازدم صرف می شود . در ضمن در زمان استراحت تنفس سطحی  اما سریعتر است . همچنین کار مکانیکی ابتدا توسط عضلات دم انجام می پذیرد . یکی از مهمترین عامل اساسی  ومحرک سیستم اعصاب که سوییچ تنظیم تنفس را به کار می اندازد جمع شدن میزان co2 در خون است که مرکز دم در بصل النخاع را تحریک می کند سپس با افزایش مجددco2  مرکز بازدم فعال شده و به طور رفلکی فعالیت مرکز دمی را مهار می کند . هوای موجود در ریه ها بدو طریق می تواند خارج شود یا توسط انقباض فعالیت عضلات بازدمی یا به دلیل رها شدن یا انبساط ساده عضلات دمی  و خاصیت بازگشتی الاستیکی قفسه صدری .

به علت پایین آمدن میزانco2   هنگام بازدم سطح اسید وز نیز کاسته شده و مجدد با افزایش تجمع co2  سیستم دم زدن فعال می شود و این سیکل همچنان ادامه دارد .

در هنگام صحبت کردن فعالیت تنفسی یک پاسخ ساده به تحریکات داخلی - به طور مثال نیاز متابولیک بدن نیست بلکه بیشتر یک فعالیتی است از روی عادت که به علت افزایش نیاز متابولیک بدن نیست بلکه بیشتر یک فعالیتی است از روی عادت که به علت افزایش قابل ملاحظه فعالیت عضلات قفسه صدری و همچنین تراکم هوا در زیر مدخل حنجره می باشد . از آنجاییکه شرایط مذکور فعالیت تنفسی را موجب می شوند . افزایش تبادلات هوا در حین صحبت کردن چیز غیر منتظره و شگفت آوری نخواهد بود لیکن چگونگی انجام این افزایش ریتم تنفسی در خلال گفتار جالب توجه می باشد . یعنی فقط هنگام سخن گفتن است که تنفسی آرام ولی متناوب اتقاق می افتد این حالت در هیچ وضعیت دیگری ملاحظه نمی شود مثلا  ریتم تنفس بطور جدی کاهش می یابد بدین نحو که دم به آرامی تشدیده شده و در مرحله بازدم هوای بلعیده شده بسیار به آهستگی بیرون رانده می شود هنگام سخن گفتن جهت تطابق تنفسی شخص تحمل زیادی از خود بروز می دهد یعنی چنانچه در حالت عادی شخص بخواهد ریتم تنفسی خود را تغییر دهد . در مدت کوتاهی علائم پاتولوژیکی مانند سرگیجه - حواس پرتی - سردرد - خستگی و سایر علائم مرضی در شخص ظاهر می شود درصورتی که هنگام سخن گفتن که ریتم تنفس و کیفیت آن تغییر می کند . در صورتی که یک کودک سه ساله ممکن است ساعتها بدون انقطا صحبت کند و هیچ آموزش و آمادگی قبلی جهت تطابق تنفسی نیز لازم نباشد . این چنین تطابق تنفسی پایدار هنگام سخن گفتن بایستی زیر نظر سیستم مرکزی اعصاب باشد تا از طریق نفوذ بر روی سیستم اتونوم که رشته های عصبی مختلفی به جشم کاروتید می فرستد صورت پذیرد .

سیستم حسی یا هشدار دهنده گفتار :

سیستم های دستگاه گفتار مسئولیت اساسی آنها کنترل خود بخودی آنچه بیان شده و همچنین چگونگی وقوع سمبل های گفتاری با استفاده از سیستم هشدار دهنده است تا در هر لحظه خطای احتمالی سمبلهای کلامی گفتاری را تصحیح نماید . اثر کنترلی و هشداری این سیستم شامل جنبه های آوایی - تلفظی - سرعت و ریتم پروسه گفتار نیز می شود . در حقیقت نتیجه عملکرد آن درک گفتاری درونی شخص است . این سیستم فونکسیون خود را از طریق دو مدار عمده فید بکی حس سطحی و حس عمقی و یک مدار جبرانی حس بینایی اعمال می کند . سیستم حس سطحی یا اکستروسپتیو شامل فیدبک شنوایی و فیدبک لمسی است و سیستم حسی عمقی یا پروپریوسپتیو شامل اجسام گلژی و یا چینی است که در ضخامت اوتار عضلات و مفاصل به عنوان سوپاپ اطمینان از کشش و فشار بیش از حد به آنان جلوگیری می کند . مدار جبرانی بینایی که عمدتا جنبه درمانی داشته و توسط متخصص گفتار درمان از آن استفاده می شود . عضو محیطی مسیر عصبی و مراکز تلفیقی مربوط به حس شنوایی و بینایی را در بخش های مربوط به تفصیل بیان شده و اینک به شرح کنترل فیدبکی حس لمس سطحی و عمقی می پردازیم .

منابع حسی مربوط به تولید گفتار :

گیرنده های حسی که به گفتار مربوط هستند عمدتا در حفره دهانی و سیستم تنفسی پراکنده اند و بر حسب اینکه عامل تحریکی آنان مکانیکی یا شیمیایی باشد به دو گروه گیرنده های مکانیکی و شیمیایی تقیسم می شوند :

الف - گیرنده های مکانیکی یا مکانورسپتورها که با انواع مختلفی از محرکهای مکانیکی که در اثر تماس زبان باکام و دندانها و یا حفره حقیقی دهان به دست آمده  و موجب شده یک جریان دیپلاریزاسیون در طول فیبرهای عصبی می شود پاسخ می دهند .

ب - گیرنده های شیمیایی یا کمورسپتورها که مربوط به حس چشایی می شوند در کنترل گفتار نقش زیادی ندارند . به عبارت دیگر حس عمومی حفره دهانی عمدتا از طریق الگو و شدت تحریک عصب حسی تامین می گردد نه از راه تحریک گیرنده های حس ویژ ه - بیشتر مخاط دهانی و خصوصا سطح زبان توسط انواع مختلفی از گیرنده های مکانیکی تامین می شود . این گیرنده ها ممکن است بصورت انشعابات آواد و یا کپسول دار با جسمک های مختلف باشند . که در این تقیسم بندی بیشتر جنبه عملکردی آنها در کنترل حس گفتار مد نظر می باشد . انشعابات آزاد و مخصوصا آنهایی که سطحی تر واقع شده اند بیشتر مسئول حس عمومی اند . اما انتهای کپسول دار تخصصی تر بوده و از طرافت بیشتری برخوردار ند . انشعابات آزاد که به صورت فیلامنت های ظریف از یک فیبر عصبی منشعب می شوند بر روی مناطق مجاور که به انتهای یک فیبر عصبی دیگر مربوط است . انتهای کپسول دار ممکن است مسئول دریافت درجات مختلفی از حس فشار باشند و احتمالا نقش مهمی در هماهنگی حسی حرکتی مربوط به گفتار دارند . گیرنده های مکانیکی دارای انواع مختلف  بوده که در عضلات مربوط به گفتار کپسول مفصلی تمپورومندیبولار و رباط دور دهانی پراکنده اند . گیرنده هایی که در رباط دور دندانی قرار گرفته اند نیز به عنوان گیرنده های پریودنتال معروفند که به صورت فیلامنت های ظریف بوده و مسئول لمس مختصر می باشند . این گیرنده ها در کنترل میودینامیکی گفتار نقش مهمی دارند .

گیرنده های دوک عضلانی در تمامی عضلاتی که به نحوی به گفتار مربوط می شوند از جمله عضلات حلق نیز پراکنده اند و گفته می شود که با عضلات مربوط به اندامها و عضلات تثبیت کننده پوسچر بدن دارای یکنوع فعالیت رفلکسی کششی می باشند . از این جهت گیرنده های دوک عضلانی مانند گیرنده های پریوونتال در کنترل میودینامیکی گفتار نقش مهمی دارند .

1-  انشعابات اولیه که معمولا به هر فیبر عضلانی یک انشعاب نوع اول وصل می شود این انشعابات که در قسمت مرکزی فیبر قرار داشته و معمولا بدور هر دو نوع فیبر عضلانی نوع اول و دوم بصورت مارپیچ حلقه می زند قطر آنها زیادتر بوده و قدرت هدایت عصبی آنها نیز بیشتر است .

2- انشعابات ثانویه این انشعابات عصبی معمولا به بیش از یک فیبر عضلانی متصل می شوند و اغلب بدور فیبرهای عضلانی نوع دوم می پیچند علیرغم اینکه بدور فیبرهای عضلانی نوع اول تابیده شده اند !

بر اثر وضعیت آناتومیکی انشعابات اولیه عصبی که در قسمت مرکزی یا غیر انقباضی فیبرعضلانی استقرار یافته اند . همچنین این انشعابات بیشتر به درجه کشش مرکزی و تغییرات کششی مربوط می شود . این دو نوع پاسخ استاتیکی و دینامیکی انشعابات نوع اول رل مهمی در کنترل تولید گفتار دارند . انشعابات ثانویه نیز همین نقش را با درجه کمتری دارند . ضمنا انشعاب دیگری از طریق یک نورون رابط به سمت عضلات آنتاگوئیست می رود . اظهار نظر شده است که در یک چنین قوس رفلکسی نیز از طریق اعصاب مغزی بطرف عضلات مسئول گفتار روانه می شود .این چین فعالیت رفلکسی به صورت اتوماتیک در مراکز پایین هماهنگ کننده مغزی یعنی مخچه صورت می گیرد . به علت اینکه ایمپالسهای اولیه از طریق فیبرهای قطور با سرعت هدایت سریع و تک سیناپسی به سمت نورون محرکه هدایت می شوند . قوس رفلکسی بسیار سریع عمل می کند . لذا چنین سرعت عملی برای کنترل حرکات سریع در تولید گفتار بسیار مهم می باشد .

توزیع منابع حسی د رحفره دهانی :

 مطالعات نشان داده که گیرنده های حسی که راجع به آنها مطالبی بیان شده بطور یکنواختی د رحفره دهانی پخش نشده اند به عبارت دیگر از میزان توزیع گیرنده های حسی بخصوص لمس هر چه به عقب دهان پیش می رود کاسته می گردد. نوک زبان دارای بیشترین مقدار گیرنده های  حسی اعم از لمس و فشار می باشد در ضمن توزیع دوکهای عضلانی در قسمتهای مختلف عضلات زبان نیز به یک اندازه نیست . همچنین در قسمت میانی و ثلث قدامی عضله طولی فوقانی زنان دوکهای بیشتری وجود دارد . و در قسمت میانی نزدیک به خط طرفی عضلات عرضی زبان دوکهای زیادتری ملاحظه می شود . به عبارت دیگر قسمتهایی از عضلات مربوط به گفتار که نقش بیشتری  در ادای اصوات ظریف و تلفظات پیچیده مانند حرف ( س ) دارند دارای دوک عضلانی بیشتری می باشند . ضمنا دو سوم قدامی زبان در تلفیق دو حس لمس سطحی و عمقی از اهمیت ویژه ای برخوردارند . در تحقیقاتی که در اثر تحریک الکتریکی قشر مغز صورت گرفته دیده شده است که انتهای قدامی زبان و لب دچار انقباضاتی شبیه به انقباضات گفتاری شده است . لیکن در نیمه خلفی حفره دهانی چنین اتفاقی پیش نیامده و این قاعدتا بدلیل تامین حسی بیشتر است که نقش قسمت قدامی حفره دهانی را کنترل حرکات ظریف و تلفظ کلمات پیچیده ممکن می سازد .

هماهنگی حسی حرکتی :

اهمیت کنترل فیدبک حس در تولید گفتار :

این مطلب قابل توجه است که سیستم عصبی مرکزی چگونه از طریق سیستم حسی - حرکات را کنترل می نماید . در واقع هنوز بطور کامل اهمیت اثر فیدبکی بخش حسی برای کنترل و هماهنگی سیستم حرکتی شناخته نشده است . اما محققان نشان داده اند که یک ارتباط تنگاتنگ بین ایمپالسهای وارده از طریق فیبرهای حرکتی و پاسخهای مناسب و مساوی از محیط وجود دارد و به این صورت نیز منابع حسی یک اطلاعات مستمر از وضعیت و سرعت سیر ایمپالسها در ارگانهای صوتی را در اختیار سیستم عصبی مرکزی قرار داده و آنرا قادر به تلفیق اطلاعات وارده از گیرنده های مختلف عضو گفتاری میسازند .

انواع مختلف سیستم فیدبکی در گفتار :

دو مدار عمده سیستم فیدبکی حسی در گفتار وجود دارد یکی سیستم حس سطحی یا اکستروسپتیو و دیگر ی سیستم حس عمقی یا پروپریوسپتیو که هر دو در کنترل میو دینامیکی گفتار دخالت موثری دارند . بخش اول یعنی اکستروسپتیو شامل فیدبک شنوایی و فیدبک لمسی است . فیدبک شنوایی توسط ارتعاش هوا و انتقال آن از طریق استخوانچه های گوش و تبدیل آن به ایمپالسهای شنوایی است و فیدبک حسی نیز از طریق برخورد زبان با کام تامین می شود . بخش دوم مدار یعنی سیستم حسی عمقی از طریق کنترل میزان فشار در گیرنده های واقع در دوک عضلات و مفاصل مربوط سیستم گفتار اطلاعات را مخابره می کند .

سیستم لمس :

 گیرنده های موجود در مدار لمسی آنطور که بیان شد شامل انشعابات آزاد و کپسول دار فیبرهای حسی است که در حفره دهانی پراکنده اند و عمدتا از طریق اعصاب مغزی انتقال می یابد و قبل از رسیدن به قشر مغز در طول تنه دماغی سیناپسهایی در مسیر آنها وجود دارد . اضافه بر سیستم قشری بیشتر الیاف آوران از حفره دهانی به طرف مخچه سرازیر می شوند که احتمالا مخچه را در عمل هماهنگی و کنترل سیستم حسی گفتار سهیم می سازند .

سیستم حس عمقی :

اعضای گیرنده ای که در سیستم صوتی مسئول عمل فیدبکی حس عمقی هستند د ردوک عضلات و مفاصل مربوط به گفتار مستقر بوده و نوع  بخصوصی از جسمک بنام گلژی می باشند این گیرنده ها به عنوان یک سوپاپ اطمینان از کشش بیش از حد عضلات جلوگیری می کنند . فعالیت فیوز موتور صادره از قشر مغز نقش مهمی در کنترل میودینامیکی گفتار دارد و این اثر را از طریق تامین یک طول مناسب بطور انعکاسی برای عضلات مسئول گفتار بدون توجه به حالتهای موضعی آنها اعمال می کند .

 اهمیت ارتباط فیدبکهای مختلف در تولید گفتار :

بعضی از فیدبکها از دیگر ی دارای اهمیت بیشتری هستند به عنوان مثال شنوایی از سایر زنجیره های فیدبکی مربوط به گفتار مانند حس عمقی و سطحی لمس مهمتر است در مورد نقش سایر سیستمها ی  فیدبکی گفتار نیز تحقیقاتی شده است . در یک آزمایش بطور موقت توسط بی حس کنندهای موضعی مسیر شاخه مندیبولار عصب تریجمینال را بی حس نموده و بدین طریق حس قسمت عمده حفره دهانی  و دو سوم قدامی زبان مختل می شود . د رضمن با اعمال اصواتی با دامنه بسیار بالا فیدبک شنوایی را نیز از کار می اندازند در نتیجه در اثر مسدود شدن کانال فیدبک لمس تغییرات فاحشی در آرتیکولاسیون یا تولید گفتار ایجاد می شود خصوصا در مورد اصوات فشار ی مثل س  یا ز  از کار انداختن فیدبک شنوایی نیز عموما باعث تغییراتی در شدت صوت فشار هوای حفره دهانی دیوریشن یا زمان تولید صوت و همچنین فرکانسهای اصلی می شود .

نتیجه اینکه گر چه ممکن است بعضی از فیدبکها از دیگری مهمتر باشد اما بهتر است بگوییم که اهمیت هر یک از فیدبکهای حسی بستگی به نوع آرتیکولاسیون دارد مثلا در تولید اصواتی که احتیاج به تماس عناصر تولید ی گفتار مثل تماس زبان با کام یا زبان با استخوا ن آلوئولار یا لثه دارد فیدبک لمسی دارای اهمیت بیشتری است و یا در مورد ایجاد اصواتی که در آنها عناصر تولید ی گفتار با هم در تماس نیستند ممکن است فیدبکهای شنوایی و یا پروپرسپتیو بیشتر مورد استفاده قرار گیرند .

پیش تنظیمی یا نقش منابع حسی د رپیشگیری از خطای تولید گفتار :

 سیستم اعصاب شخصی که در حال سخن گفتن است مرتبا می بایستی از مکانیزمهای فیدبی مختلف باتمام ظرفیت استفاده کند که به نحو مناسب به سرعت و بطور دائم درستی و صحت انجام تلفظات خواسته شده و آنچه دارد بیان می شود - رخ می دهد - یک سیستم هشدار دهنده به سرعت جهت تصحیح عمل میودینامیکی وارد کارد شده تا خطا یا لغزش زبان را جبران کند . ارتباطات و اقدامات عصبی مربوط به این اعمال قبل از انجام آنها  به جریان می افتد . زمانی که شخص در حال بیان مطلبی است که مکانیزم آن  از پیش تهیه شده لیکن سیستم هشدار دهنده مراکز فوقانی قادر به کنترل خطای احتمالی تلفظات ناخواسته نیست و به جای آن سعی دارد از حرکات شلاقی یا تاکیدی دستها  به منظور تسهیل و تصحیح گفتار خویش استفاده نماید . تمامی این حرکات از شروع تا اتمام زمان کمتری نسبت به تحریکات لمس و حس عمقی صرف می کند . ارتباط عصبی منابع حسی نیز مانند آنچه در مورد منابع حرکتی بیان شد از قبل در تنظیم پروسه گفتار نقش دارند .این چنین مدار پیش تنظیمی نه تنها در سهولت هشدار دهنده دخالت دارد بلکه توسط آن سیکل بسته کنترل فیدبکی حسی نیز تسهیل می شود . این سیکل مسدود همچنین می تواند توسط عمل گیرنده های دوک عضلانی نیز تسهیل شود . چنین دخالتی از سوی گیرنده های دوک عضلانی یا ماسل اسپیندل ها سیستم مرکزی اعصاب را قادر می سازد بدون اینکه منتظر رسیدن یا بازگشت پیامها و اطلاعاتی از سیستم حسی باشد کنترل حرکات مربوط به گفتار را تثبیت می نماید .


 

+ نوشته شده در  Thu 30 Jul 2009ساعت 11:24 AM  توسط   | 

مصاحبه با یک گفتاردرمانگر (قسمت اول)

ظ نویسنده: کارشناس گفتاردرمانی
طبقه بندی:گفتاردرمانی چیه؟، 

قول داده بودم که در مورد دوتا مساله براتون توضیح بدم:

1. گفتاردرمانی چیه و آسیب شناس گفتار و زبان چی کار میکنه.

2. گفتاردرمانگر به افرادی که اختلال صوت ناشی از مشکلات شخصیتی دارن چه کمکی میکنه.

از اولی شروع میکنم...

 برای جواب دادن به این سوال فکر کردم که بهترین راه اینه که از صحبتهای استاد عزیزم خانم بیات استفاده کنم.... در واقع مصاحبه پایین، بخش اول از یک مصاحبه با یه کارشناس ارشد گفتاردرمانیه که به خیلی از سوالای شما در مورد گفتاردرمانی جواب میده... منتظر ادامۀ این مطلب باشین...

منم منتظر بفیه سوالاتون هستم!!

 چه کسانی به شما مراجعه می کنند؟

کسانی که اختلال ارتباط انسانی دارند یعنی در ابتدایی ترین ابزلر ارتباط انسانی که گفتار و زبان و بعدها خواندن و نوشتن می باشند، دچار مشکل باشند. اختلالات زبان یعنی اشکال در توانایی بالقوۀ افراد برای استفاده از کدهای صوتی برای انتقال مفاهیمی که در ذهنشان هست. که شامل تواناییهایی از قبیل کاربرد واژه ها، مربوط کردن واژه ها به هم و در سطوح بالاتر استفاده از زبان مجازی شامل ضرب المثلها، کنابه ها و استعاره ها می باشد.

اختلالات زبان را به دو دسته تقسیم می کنیم:

1.اختلالاتی که در دوران رشد بروز می کنند. نمونۀ این اختلالات را در کودکانی می بینیم که دیر شروع به حرف زدن می کنند. علت تاخیر ممکن است عقب ماندگی ذهنی، کم شنوایی و... باشد.

2.اختلالاتی که بعد از رشد کامل زبان و گفتار در اثر صدمه به بخشهایی از مغز که مسئول درک و بیان گفتار هستند، ظاهر می شوند. این صدمه می تواند ناشی از انواع ضربه های مغزی، سکتۀ مغزی، بیماری هایی مثل MS و... باشد.

آیا این درست است که بگوییم فرد دچار اختلال زبانی از درک آنچه دیگران می گویند و همینطور گفتن آنچه در ذهن دارد ناتوان است؟

بله. اما باید توجه کرد که این ناتوانی در افراد مختلف، به درجات مختلف دیده میشود و میزان آسیب در همه آنها یکسان نیست.

  از گفتار برایمان بگویید.

اگر زبان را توانایی بالقوه فرض کنیم، می توان گفت گفتار توانایی بالفعل استفاده از عناصر کلامی برای برقراری ارتباط است.

یکی از اختلالات گفتاری اشکال در تلفظ صداهاست.

اختلال دیگر،اختلال در زمان بندی گفتار است که به دو شکل لکنت و شتابان گویی دیده میشود. علامت ظاهری لکنت در کودکان تکرار بعضی صداها، کشش آنها یا گیر کردن هنگام تلفظ بعضی صداهاست. در بزرگسالی علامتها کمی تغییر می کند. در شتابان گویی فرد خیلی تندتر از آنچه انتظار داریم صحبت میکند.

اختلال گفتاری دیگر در بعضی انواع آپراکسی دیده میشود. در آپراکسی فرد میداند که چه میخواهد بگوید ولی زمانی که میخواهد آن را به صورت ارادی بیان کند نمیتواند درحالیکه گاهی به صورت غیرارادی آن را می گوید.

نمونۀ دیگر اختلال گفتاری این است که صدای فرد با جنس یا سنش تناسب نداشته باشد و به طور نامتناسب زیر یا بم یا گرفته یا دورگه ویا.. باشد. حتی ممکن است فرد صدایش را کلا از دست بدهد.

در بعضی موارد هم با اختلال در تشدید سر و کار داریم. نمود عینی این اختلال این است که بیشتر صدای فرد از بینی خارج میشود. یکی از دلایل آن شکاف کام است.

البته باید توجه کرد که جدا کردن دقیق اختلالات گفتاری و زبانی از یکدیگر کار آسانی نیست. به عنوان مثال کودکی که به علت عقب ماندگی ذهنی تاخیر در رشد زبان دارد در تلفظ صداها هم مشکل دارد یعنی علاوه بر اشکال زبانی در گفتار هم اختلالاتی نشان می دهد.

 

 

 

+ نوشته شده در  Thu 30 Jul 2009ساعت 11:19 AM  توسط   | 

مصاحبه با یک گفتاردرمانگر (قسمت دوم)

مصاحبه با یک گفتاردرمانگر (قسمت دوم)

 نویسنده: کارشناس گفتاردرمانی
طبقه بندی:گفتاردرمانی چیه؟،

 کمکهای یک گفتاردرمانگر در چه جهتی است و تا چه حد تاثیرگذار است؟ تاثیر داشتن در کارهای توانبخشی یک تاثیر سریع و آنی نیست. اغلب، توانبخشی یک کار زمان بر است. ما به فرد کمک میکنیم که از حد اکثر تواناییهایش استفاده کند. گاهی اوقات، حداکثر توناییهای یک نفر برابر با از بین رفتن آن اختلال ولی گاهی هم برابر است با بهبود 50 درصدی او. مثلا وقتی کودکی با بهره هوشی کمتر از حد طبیعی به دلیل اینکه دیر شروع به حرف زدن کرده است، به گفتاردرمانگر مراحعه میکند، گفتاردرمانگر بهترین شرایط را برای به دست آوردن بهترین گفتار و زبان فراهم میکند. ممکن است بهترین حد گفتار و زبان او پایین تر از حد طبیعی باشد. توچه داشته باشید که اگر این شرایط فراهم نشود، کودک نمیتواند به این حد از گفتار و زبان دست یابد. میزان تاثیر درمان در افراد مختلف متفاوت است و به عواملی از قبیل سن مراجع، شدت اختلال، زمان مراجعه و... بستگی دارد اما حتی اگر همه این عوامل را یکسان در نظر بگیریم، باز هم میزان تاثیر به دلیل تفاوتهای فردی مراجعان تفاوت خواهد داشت. در مورد افراد لکنتی بزرگسال، ما معتقدیم که در اغلب اوقات میتوانند یک گفتار روان به دست بیاورند. در افراد کم شنوا، میزان تاثیر درمان بستگی به عوامل زیادی دارد اما باید گفت که گفتاردرمانی می تواند به افرادی با کم شنوایی شدید کمک کند که گفتار قابل فهم داشته باشند و به مدرسۀ عادی بروند. در مورد افراد فلج مغزی، معمولا بسته به این که شدت اختلال چقدر باشد و در چه سنی مراجعه کرده است، حتی گاهی می توانیم گفتار فرد را به حد یک گفتار کاملا قابل فهم برسانیم.  چه زمانی بهترین وقت برای مراجعه به گفتاردرمانی است؟ اگر اختلال یک رشدی باشد به محض دیدن اختلال و اگر اختلال یک اختلال اکتسابی باشد به محضی که فرد دچار آن اختلال میشود، بهترین زمان مراجعه است. بهترین زمان مراجعه برای کودکی که دیر به حرف افتاده با بهترین زمان مراجعه برای کسی که دو هفته است که دچار اختلال صوت شده،  یک گفتاردرمانگر از چه وسائل و تجهیزاتی برای درمان استفاده می کند؟فرق می کند.  امروزه در دنیا وسایل الکترونیکی بسیار پیشرفته ای برای گفتاردرمانی وجود دارد ولی آنچه که به یک گفتاردرمانگر ایرانی بش از هر چیز کمک میکند، خلاقیت اوست. در واقع این دستهای ما، اندیشۀ ما و دانش ماست که در کنار بعضی وسایل کمک آموزشی مسیر درمان  یک گفتاردرمانگر با چه متخصصان دیگری همکاری می کند؟ همکاری را هموار میکند.  گفتاردرمانگر با دیگران بستگی به نوع اختلال بیمار دارد و در مورد هر بیماری خاص، گفتاردرمانگر با گروه خاصی از متخصصان همکاری می کند. اما به طور کلی یک گفتاردرمانگر میتواند با یک روانشناس، روانپزشک، جراح متخصص گوش و حلق و بینی و افراد تیم توانبخشی که شامل کاردرمانگر، فیزیوتراپیست، شنوایی شناس و بینایی سنج  مراجعان گفتاردرمانی در چه رده های سنی هستند؟ افرادی که به است، همکاری کند.   به عنوان یک گفتاردرمانگر مراجعه میکنند ممکن است بین یک تا هشتاد سالگی باشند!  گفتاردرمانگر چه پیشنهادی برای کسانی که به شما مراجعه می کنند دارید؟ انتظار نداشته باشند که درمان توانبخشی مثل برخی از انواع درمانهای دارویی به سرعت و در اولین جلسات نتیجۀ دلخواه را بدهد. باید کمی صبور باشند و انگیزۀ ادامه دادن داشته باشند. به هر حال ما معتقدیم که بعد از مدتی پیگیری، حتما نتیجه حاصل میشود. ولی افراد باید بدانند که خودشان هم در درمان سهم دارند و باید پیگیری کنند.

 

+ نوشته شده در  Thu 30 Jul 2009ساعت 11:17 AM  توسط   | 

لکنت زبان

بخش اول : گفتار طبيعي وويژگيهاي آن

گفتار يكي از نمودهاي عيني زبان است كه در ايجاد ارتباط مردم با يكديگر اهميت بسيار دارد گفتار را مي توان توليد شفاهي تكواژهاي يك زبان معين دانست و صداها تنها زماني به گفتار تبديل مي شوند كه بتوانند واحدهاي آوايي معنا دار( تكواژها) را توليد كنند.

  برخی  گفتار را رشته هاي آوايي مي دانند كه بر طبق الگوهاي خاص سازمان يافته و براي ايجاد ارتباط به كار مي روند. برخي ديگر گفتار را عبارت از همه صداهايي مي دانند كه براي نشان دادن كلمات و ديگر واحدهاي زبان به كار مي روند.(Ball,Rahlly.1999) وقتي كسي در گفتار دچار ضايعه يا نارسايي مي شود ارتباط مفيد و موثر او با جهان خارج دستخوش نابساماني مي شود نوع و ميزان مشكلات گفتار به سن وجنس فرد مبتلا به آنها بستگي دارد.

براي آنكه پيامي از گوينده به شنونده برسد مجموعه پيچيده اي از عمليات فيزيكي بايد انجام گيرد كه به زنجيره گفتار(speech chain) موسوم است زنجيره گفتار با فعاليت شيميايي در مغز گوينده كه پيام را مي سازد  آغاز مي شود و اين بخش با رسيدن پيام به ماهيچه هايي كه در اندامهاي گفتاري قرار دارند پايان مي يابد و نتيجه آن يكسري حركات فيزيكي در اندامهايي از قبيل قفسه سينه،حنجره،زبان و غيره مي باشد در اثر اين حركات جريان هوا از اندامهاي گفتار عبور كرده و بخش آيروديناميك گفتار ادامه مي يابد.اندامهايي كه در اين بخش فعال هستند عبارتند از پرده هاي صوتي، زبان، لبها،نرم كام و.....كه توليد ويژگيهاي گفتار را بر عهده دارند.

 بخش فيزيكي زنجيره گفتار شامل تغييراتي است كه توسط اندامهاي گفتار بر روي جريان هوا انجام مي شود تا از گوينده به شنونده برسد.پس از آن پيام به شنونده مي رسد و طي فرايندهاي پيچيده شنيداري توسط شنونده درك مي شود.با بررسي زنجيره گفتار مي توان دريافت كه گفتار داراي سه مرحله است:


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  Tue 28 Jul 2009ساعت 11:36 AM  توسط   |